Duurzaamheid is een kwestie van blijven proberen

Het falen van duurzame bedrijven is koren op de molen van de vele sceptici die beweren dat er geen businesscase in duurzaamheid zit. Maar is deze bewering wel terecht?

Duurzaamheid is een  kwestie van blijven proberen

Twee weken geleden werd duidelijk dat de maker van op zonne-energie werkende ledlampen en opladers WakaWaka failliet is. Mede vanwege een mislukte poging eerder dit jaar om 2,5 miljoen euro aan groeikapitaal uit de markt te halen, kon het niet meer aan zijn betalingsverplichtingen voldoen. Met een sociaal businessmodel dat vluchtelingen en ondernemers in rurale gebieden toegang gaf tot licht en stroom groeide WakaWaka met tientallen procenten per jaar. Zes jaar lang draaide het bedrijf van mede-oprichter en duurzaamheidspionier Maurits Groen echter met verlies.

WakaWaka schaart zich daarmee in het rijtje van meer en minder bekende duurzame bedrijven dat geen lang leven bleek beschoren. Enkele Nederlandse voorbeelden zijn energiebedrijf Econcern, spijkerbroekenmaker Mud Jeans, bouwbedrijf CEC en modemerk Infact. Het falen van deze bedrijven is koren op de molen van de vele sceptici die beweren dat er geen businesscase in duurzaamheid zit. Het is echter de vraag of deze bewering terecht is.

Wezenskenmerk
De sceptici hebben in zoverre het gelijk aan hun zijde dat de markt – helaas – inspanningen op het gebied van duurzaamheid vaak niet of nog onvoldoende beloont. Het sterkt hen in hun optiek dat duurzaamheid vooral een voorwaardelijke functie vervult. Zonder een beetje aandacht ervoor loop je als bedrijf uit de pas met de tijdgeest. Op zijn best kun je het inzetten om wat kostenbesparingen te realiseren of risico’s te vermijden. Als profit driver speelt duurzaamheid voor veruit de meeste bedrijven echter geen grote rol. Duurzaamheid is nog steeds geen wezenskenmerk van de meest succesvolle bedrijven.

Toch liggen er in de regel heel ‘normale’ oorzaken ten grondslag aan faillissementen van duurzame bedrijven. Voorbeelden daarvan zijn slecht bestuur, een gebrek aan financiering, het ontbreken van marktbehoefte of het niet aanslaan van een nieuw businessmodel. Bovendien is het allesbehalve bijzonder om te falen als bedrijf: volgens gegevens van het CBS zijn er in 2017 bijna 3.300 bedrijven en instellingen (exclusief eenmanszaken) failliet gegaan. Tussen de 90 en 95 procent van de startups overleven het derde levensjaar niet. Dat heeft weinig tot niets met het (on)duurzame karakter van een bedrijf te maken.

Berichtgeving in de media kan daarnaast makkelijk het beeld cultiveren dat de sceptici het bij het rechte eind hebben. Hoewel exacte cijfers ontbreken, wekken voorbeelden zoals WakaWaka de indruk dat duurzame bedrijven vaker en sneller failliet gaan dan niet-duurzame bedrijven. In plaats van dat duurzaamheid een drijvende kracht achter businessmodellen is of onderscheidend vermogen aan bedrijven biedt, lijkt het dan dat duurzaamheid juist knaagt aan hun economische levensvatbaarheid. Die schijn kan echter bedriegen: duurzame bedrijven en pioniers laten zich in de regel gewillig op het mediaschild hijsen. En precies omdat het bedrijven met een verhaal zijn – niets minder dan een wereldverbeterend verhaal – spreken zij tot de verbeelding van velen.

Hoger doel
Wat bedrijven als WakaWaka bijzonder maakt, is dat zij hun bestaansrecht ontlenen aan het nastreven van een hoger doel dan het maken van zoveel mogelijk winst. Het bestaan van het bedrijf staat in functie van een maatschappelijk probleem dat niet zelden het resultaat is van een niet-duurzaam socio-economisch systeem. Het is belangrijk te bedenken dat duurzame bedrijven maatschappelijke kosten internaliseren in plaats van kosten afwentelen op de samenleving. Dit soort denken heeft tot het concept van werkelijke kosten geleid, ook wel bekend als true price of true cost accounting. Een circulaire economie begint bij het beprijzen van milieuschade, aldus het onlangs verschenen CPB-rapport ‘Circulaire economie: Economie en ecologie in balans’. Als dat als norm gehanteerd zou worden (en eigenlijk is het vreemd dat dat niet het geval is), dan zouden juist heel veel niet-duurzame bedrijven failliet gaan. De vraag is dan niet zozeer of er voldoende economisch profijt in duurzaamheid zit, maar of er duurzaamheid in economisch profijt zit.

Het faillissement van WakaWaka moet daarmee zowel sceptici als voorvechters van duurzaamheid aan het denken zetten. Maurits Groen lijkt met Kipster ondertussen aan een duurzaam succesverhaal te bouwen. Met WakaWaka poogt hij een doorstart te maken.

En misschien is dat wel het belangrijkste: dat we blijven proberen. Want als er iets failliet is, dan is het ons huidige niet-duurzame economische systeem. Het uitstel van betaling loopt op zijn eind.

Lars Moratis en Frans Melissen zijn beiden lector op het gebied van duurzaamheid aan NHTV Breda.

Bron: https://www.bd.nl/opinie/duurzaamheid-is-een-kwestie-van-blijven-proberen~aff3278d/

---------

Herken jij ook dat het niet snel genoeg gaat met het verduurzamen van onze wereld?
Volgens ons kan het allemaal veel sneller, beter en vooral slimmer. Zowel binnen als buiten organisaties moet het anders en het goede nieuws is, dat kan! Meer weten over 'duurzaamheidsintelligentie' ?
Lees hier verder:
https://buff.ly/2MG2X5A

maandag 2 juli 2018

Nieuwsbrief

Inschrijven voor de nieuwsbrief

Nieuwsbrief

Wji houden u graag op de hoogte van ons aanbod aan programma's.

Vul a.u.b. uw voornaam in.
Vul a.u.b. uw achternaam in.
Invalid Input



Maak a.u.b. een keuze.


Maak a.u.b. een keuze.
Ga a.u.b. akkoord met het gebruik van uw persoonsgegevens voor de inschrijving van de nieuwsbrief
A.u.b. aanvinken of code invoeren

Partners

  • BARIN
  • Jong Logistiek Nederland

© Copyright 2017 NHTV Executive Education
Alle rechten voorbehouden